Geschiedenis van Abdij Koningsoord
EEN STUKJE GESCHIEDENIS:
Onze Orde is ontstaan in 1098 in Cistercië, Cîteaux, in Frankrijk. In het begin
leek het er op dat de Orde geen levensvatbaarheid had, maar de intrede van
St-Bernardus en zijn vrienden bewerkte dat de Orde in korte tijd een grote bloei
kende. Aan de plaats waar de Orde is begonnen is onze naam ontleend:
Cisterciënzers. In de loop van de eeuwen vond er een hervorming binnen onze Orde
plaats in het klooster ‘La Trappe’ in Frankrijk, waardoor in de volksmond de
naam ‘Trappisten/Trappistinnen’ is ontstaan. Deze naam is niet officieel, in
officiële documenten spreekt men altijd van Cisterciënzers.
| Notre Dame de la Paix te Chimay (België), ons Moederhuis. |
Abdij O.L. Vrouw van Koningsoord
Het eerste Cisterciënzer klooster voor monialen in de Noordelijke Nederlanden
dateert van vóór 1200 en is gelegen in Friesland. In onze streken ontstaan in de
volgende eeuwen een twintigtal kloosters voor monialen. Door de Hervorming
verdwijnen op het einde van de 16de eeuw bijna alle kloosters. Het klooster
‘Lieve-Vrouwe-Munster’ te Roermond heeft het langst bestaan, tot
1797; de kerk is nu nog in gebruik. De Cisterciënzer monniken zijn het
eerst in de gelegenheid geweest naar Nederland terug te keren. Zo is b.v.
in 1881 bij Tilburg de abdij ‘Koningshoeven’ gesticht. Bij het
familiebezoek aan de monniken blijken dan nogal eens meisjes te vragen
of deze vorm van leven ook voor hen bestaat. De
toenmalige abt wijst de meisjes de weg naar de BelgischeTrappistinnenabdij
‘Notre -Dame de la Paix’ te Chimay; meerderen treden daar in. De
groep groeit aan tot een vijftigtal Nederlandse zusters.Dit leidt tot het besluit om in
Nederland een abdij voor monialen te bouwen. Op 21 november 1933 wordt te
Berkel-Enschot met de bouw een aanvang gemaakt. |
 |
Ondertussen ontvangen de jonge
Nederlandse meisjes hun vorming voor het Cisterciënzer leven in Notre-Dame de la
Paix. In 1937 als de abdij in Berkel-Enschot voltooid is, komen zij naar
Nederland. De abdis van Chimay, M. Gertrudis Demarrez, gaat mee als stichteres,
en blijft de volgende twintig jaar onze communiteit leiden. 16 juli 1937
zingt de communiteit voor het eerst hier Gods Lof, daarom is deze dag
gekozen als de stichtingsdatum. In september 1940 wordt Koningsoord een
zelfstandige abdij.
De 2de Wereldoorlog werd een tijd van zorg, angst en grote pijn: drie
van onze zusters waren kinderen van een Joodse echtpaar die bij hun
huwelijk tot de Katholieke Kerk waren overgegaan. Vanwege hun Joodse
afkomst, werden zr. Hedwigis en zr. Theresia Löb opgepakt en via
Westerbork naar Auschwitz gevoerd, waar zij een tragische dood vonden.
Een derde zus, zr. Veronica Löb, was toen ziek en werd door de politie
niet meegenomen, maar wel regelmatig opgehaald en teruggebracht.
Uiteindelijk moest zij onderduiken en keerde net voor haar dood naar het
klooster terug. Ze stierf aan tuberculoze.
VERHUIZING ABDIJ VAN BERKEL-ENSCHOT NAAR ARNHEM:
In de loop van 1995 werden de plannen bekend van de gemeente Tilburg om
de Overhoeken tussen de bebouwde gebieden van Tilburg en Berkel-Enschot
eveneens te bebouwen. De grond en de gebouwen van Abdij Koningsoord
waren volledig en strategisch in dit te (her)ontwikkelen gebied gelegen.
De communiteit moest in 1996 dus gaan zoeken naar een andere locatie, zo
mogelijk niet te ver van de oorspronkelijke aangezien de historische en
economische banden met de Brabantse omgeving. Deze zoektocht leidden
langs niet minder dan 30 locaties.
Een aanbod van de Oosterbeekse Missionarissen van Mill Hill bracht schot
in de zaak. Het terrein van de voormalige modelboerderij op hun landgoed
Johannahoeve te Arnhem, waar ooit jongemannen werden opgeleid voor
missiewerk in de tropen, leek uiterst geschikt voor de nieuwbouw. Mill
Hill verkocht ongeveer 30 ha grond aan de zusters.
De sloop van het Jozefhuis begon in september 2007 en op 19 november
2007 startte de bouw van het nieuw klooster in Arnhem, in de Veluwezoom.
Op 3 oktober vierden we samen met alle betrokkenen, bouwvakkers en
gasten de wijding van de nieuwe klok ‘Benedict’ en werd de klokkentoren
op het dak van de abdij geplaatst.
De begraafplaats werd in het hele proces mee verhuisd en de overleden
medezusters werden te ruste gelegd op het nieuwe kloosterkerkhof in
Arnhem. De bouw verliep voorspoedig, en de communiteit verhuisde op 8
mei 2009 naar Arnhem.
|
| STICHTINGEN: |
| In de jaren
na de oorlog treden er veel jongeren in. Zo kan er in 1952 voldaan
worden aan het verlangen van de abt van de Duitse Trappistenabdij Mariawald, om
ook in Duitsland weer een Trappistinnenklooster te vestigen. Om dit te
verwezenlijken gaan hier een aantal zusters van onze abdij naar toe. Deze abdij
‘Maria-Frieden’ in de Eifel wordt in 1956 zelfstandig.
|

Maria Frieden |
| Niet veel later kunnen
wij ook een aantal zusters afstaan voor de abdij Maria-Altbronn in de Elzas.
Door gebrek aan nieuwelingen wordt dit klooster met uitsterven bedreigd. Door de
komst van onze zusters herkrijgt het haar vitaliteit.
Eind 2009 verhuisden de zusters naar Baumgarten.
|

Baumgarten |
| In 1964 wordt er opnieuw
een klooster gesticht, nu te Butende in Uganda. Zo willen we gehoor geven aan de
oproep van Paus Pius Xll om het contemplatieve leven ook in de Derde Wereld in
te planten. In 1971 wordt ook deze abdij (‘Our Lady of Praise’) zelfstandig. De
versnelde veranderingen in de samenleving roepen heel de Kerk op tot bezinning.
Het Vaticaans Concilie wordt ook voor onze Orde een aansporing tot samen zoeken
naar de kern van het Cisterciënzer leven, naar vernieuwing van geest en hart.
|

Butende |
| |
Voorop staat echter dat we:
trouw willen blijven aan de Regel van Sint-Benedictus, aan het gebed en de
nachtwake, aan een leefklimaat dat rust en stilte ademt. Een leven dat
gekenmerkt wordt door eenvoud en levend in gemeenschap op een afgelegen plaats,
weg uit de drukte van de stad. Trouw blijven aan de navolging van de Heer door
wie ons hart geraakt is. Putten aan de Bron van het Leven zelf; de geest van
onze stichters herontdekken, door lezing en bestudering van hun werken. Zo de
aloude waarden beleven, verrijkt door het licht dat onze tijd er op laat vallen.
|